به گزارش خبرنگار حادثه ایلام، پاییز برای بسیاری از مردم با قدم زدن زیر درختان زرد و نارنجی، بارانهای ناگهانی، هوای خنک صبحگاهی و شبهایی که آرامآرام نیاز به لباس گرم را یادآوری میکنند، آغاز میشود.
برگهایی که روزی سبز بودند، گویی مانند انسانی که تصمیم گرفته تغییری تازه در ظاهر خود ایجاد کند، رنگ عوض میکنند؛ از سبز دلنشین به زرد، نارنجی و سرخ.
اما پاییز تنها فصل تغییر رنگ درختان نیست.
با تغییر دما و افزایش حضور مردم در محیطهای بسته، مدارس، دانشگاهها، وسایل حملونقل عمومی، بانکها و محلهای کار، بیماریهای تنفسی نیز فرصت بیشتری برای گردش پیدا میکنند.
سرماخوردگی، آنفلوانزا و کووید-۱۹، نامهایی هستند که شاید در نخستین نگاه با شوخی از کنارشان عبور کنیم؛ اما برای برخی افراد، بهویژه سالمندان، مادران باردار، کودکان و افراد دارای بیماری زمینهای یا ضعف سیستم ایمنی، میتوانند به یک نگرانی جدی تبدیل شوند.
پاییز زیباست؛ اما شاید برای لذت بردن از آن، باید کمی بیشتر از خود و اطرافیانمان مراقبت کنیم.
وقتی «یک سرماخوردگی ساده» خانه را درگیر میکند
شاید این صحنه برای بسیاری از خانوادههای ایلامی آشنا باشد؛ یک نفر با گلودرد و عطسه وارد خانه میشود و چند روز بعد، صدای سرفه از اتاقهای مختلف شنیده میشود.
بیماریهای تنفسی میتوانند از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا و ذرات و قطرات تنفسی که هنگام سرفه، عطسه یا صحبت کردن منتشر میشوند، انتقال پیدا کنند. کووید-۱۹ نیز عمدتاً از طریق تنفس ذرات آلوده در نزدیکی فرد مبتلا و بهویژه در محیطهای بسته با تهویه نامناسب منتقل میشود. فرد مبتلا حتی ممکن است پیش از بروز علائم یا بدون داشتن علائم نیز ویروس را به دیگران منتقل کند.
دستهای آلوده و تماس با چشم، بینی و دهان پس از تماس با برخی سطوح آلوده نیز میتواند در انتقال بعضی ویروسهای تنفسی نقش داشته باشد؛ موضوعی که اهمیت شستوشوی دستها را بیش از گذشته نشان میدهد.
همین انتقال ساده میتواند باعث شود یک روز عادی خانوادگی، به چند روز استراحت، تب، آبریزش بینی، سرفه و خانهنشینی تبدیل شود.
افزایش بیماریهای تنفسی با کاهش دما
دکتر نیکو نهاد، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، در گفتوگو با خبرنگار حادثه ایلام با اشاره به افزایش موارد بیماریهای تنفسی اظهار داشت: با پایان فصل گرما و آغاز تغییرات دمایی در اواخر تابستان و اوایل پاییز، معمولاً شاهد افزایش بیماریهای تنفسی از جمله سرماخوردگی، آنفلوانزا و کووید هستیم.
وی افزود: در حال حاضر افزایش موارد سرماخوردگی و آنفلوانزا در سطح استان و کشور مشاهده میشود، هرچند تعداد موارد هنوز بالا نیست، اما پیشبینی میکنیم با کاهش دما، شمار مبتلایان به بیماریهای تنفسی افزایش یابد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام درباره وضعیت کووید-۱۹ در استان نیز گفت: آزمایشهای کووید در استان انجام میشود و در حال حاضر تعداد موارد شناساییشده بسیار پایین است، اما با توجه به شرایط فصلی، احتمال افزایش موارد کووید و آنفلوانزا در هفتهها و ماههای آینده وجود دارد.
کووید هنوز وجود دارد؛ فقط کمتر دیده میشود
سالها از روزهایی که ماسک، فاصله اجتماعی و اخبار روزانه آمار کرونا بخشی از زندگی مردم شده بود میگذرد، اما کووید-۱۹ از میان بیماریهای تنفسی حذف نشده است.
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، کووید-۱۹ یک بیماری عفونی ناشی از ویروس SARS-CoV-2 است و بسیاری از مبتلایان بیماری خفیف تا متوسط را تجربه کرده و بدون نیاز به درمان تخصصی بهبود پیدا میکنند، اما سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای میتوانند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری شدید قرار داشته باشند.
تب، سرفه، خستگی، گلودرد، سردرد، بدندرد، آبریزش یا گرفتگی بینی و در برخی افراد کاهش حس چشایی یا بویایی از جمله علائمی هستند که ممکن است در بیماریهای تنفسی از جمله کووید دیده شوند.
اما شباهت علائم آنفلوانزا و کووید-۱۹ باعث میشود در بسیاری از موارد تنها بر اساس علائم نتوان تفاوت این دو بیماری را تشخیص داد و در صورت نیاز، آزمایش میتواند به تشخیص دقیقتر کمک کند.
درمان؛ چرا خوددرمانی همیشه راهحل نیست؟
بخش قابل توجهی از مبتلایان به سرماخوردگی و کووید خفیف با استراحت، مصرف مایعات و درمانهای علامتی بهبود پیدا میکنند، اما درمان برای همه افراد یکسان نیست.
بر اساس توصیههای مراکز معتبر سلامت، بیشتر بیماران مبتلا به کووید خفیف میتوانند در منزل تحت مراقبت و درمان علامتی قرار گیرند، اما افرادی که در معرض خطر بیماری شدید هستند باید در صورت بروز علائم یا مثبت شدن آزمایش، سریعتر با پزشک یا مراکز درمانی تماس بگیرند؛ زیرا برخی درمانهای ضدویروسی برای افراد واجد شرایط باید در روزهای ابتدایی بیماری آغاز شوند.
یک نکته مهم نیز این است که آنتیبیوتیک درمان ویروسها نیست و مصرف خودسرانه آن برای سرماخوردگی یا بیماریهای ویروسی میتواند عوارض و مشکلات دیگری ایجاد کند.
در مورد مدت بیماری نیز نمیتوان برای همه افراد یک زمان ثابت تعیین کرد؛ سرماخوردگی معمولاً در کمتر از یک هفته رو به بهبود میرود، اما مدت علائم در افراد مختلف و بیماریهای مختلف متفاوت است. بیشتر افراد مبتلا به کووید نیز از بیماری خفیف بهبود پیدا میکنند، هرچند برخی علائم ممکن است طولانیتر باقی بمانند و در مواردی نیز مشکلات پساکووید رخ دهد.
«پاییز را دوست داریم، سرفههایش را نه»
علیرضا یکی از شهروندان ایلامی که برای خرید از یکی از مراکز شهر آمده بود، در گفتوگو با خبرنگار حادثه ایلام گفت: پاییز برای من یکی از بهترین فصلهای سال است؛ مخصوصاً وقتی هوا خنک میشود و باران میبارد. اما هر سال همین موقعها، یک نفر در خانه سرما میخورد و بعد انگار نوبتی همه اعضای خانواده بیمار میشوند.
وی با خنده افزود: اولش همه میگوییم چیزی نیست، یک سرماخوردگی ساده است، اما وقتی شب سرفه شروع میشود و فردا صبح چند نفر دیگر هم عطسه میکنند، تازه متوجه میشویم باید از همان اول بیشتر مراقبت میکردیم.
این شهروند ادامه داد: به نظرم اگر فردی بیمار است، باید کمی بیشتر مراقب اطرافیانش باشد، مخصوصاً اگر در خانه بچه یا سالمند وجود دارد.
آقای رضایی یکی از های راننده تاکسی در ایلام نیز با اشاره به افزایش رفتوآمد مردم در فصل پاییز گفت: ما روزانه با افراد زیادی سروکار داریم. یک مسافر ممکن است چند دقیقه داخل خودرو باشد، اما وقتی تعداد مسافران در طول روز زیاد میشود، طبیعی است که نگرانی از انتقال بیماریهای تنفسی هم بیشتر شود.
وی افزود: گاهی مسافری وارد خودرو میشود که مرتب سرفه میکند. کسی هم نمیخواهد به او بیاحترامی شود، چون شاید واقعاً بیمار باشد و مجبور شده از خانه بیرون بیاید، اما خودمان و دیگر مسافران هم باید مراقب باشیم.
این راننده تاکسی گفت: فکر میکنم تهویه خودرو و رعایت بهداشت، مخصوصاً در فصل سرد، اهمیت بیشتری پیدا میکند. مردم نباید فراموش کنند که بیماری فقط برای خودشان نیست و ممکن است آن را به فرد دیگری منتقل کنند.»
مادر یک کودک: بیماری برای همه یکسان نیست
زهرا خانوم مادر یکی از کودکان ایلامی نیز به خبرنگار حادثه ایلام گفت: وقتی خودم سرما میخورم شاید با چند روز استراحت بهتر شوم، اما وقتی بچه بیمار میشود، نگرانی خانواده چند برابر است؛ مخصوصاً وقتی تب یا سرفه شدید باشد.
وی افزود: پاییز که مدارس شروع میشود، بچهها بیشتر در کنار هم هستند و خانوادهها باید مراقب باشند. به نظرم اگر کودکی بیمار است، بهتر است خانوادهها شرایطش را جدی بگیرند و فقط به این فکر نکنند که یک سرماخوردگی ساده است.
او گفت: مراقبت از سالمندان هم خیلی مهم است. در خانواده ما یک فرد سالمند داریم و وقتی کسی بیمار میشود، سعی میکنیم تماس نزدیک کمتری با او داشته باشیم.
شستوشوی دستها؛ ساده اما مؤثر
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، شستوشوی مرتب دستها را یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش انتقال بیماریهای تنفسی دانست و گفت: شستوشوی دستها پس از حضور در محیطهای عمومی و پرتردد و همچنین پیش از صرف غذا، باید مورد توجه قرار گیرد.
نیکونهاد ادامه داد: حضور طولانیمدت در مکانهای پرتجمع مانند بانکها، وسایل حملونقل عمومی و سایر فضاهای بسته میتواند احتمال انتقال بیماریهای تنفسی را افزایش دهد.
وی افزود: انتظار ما از مردم این است که همان اصول و توصیههای بهداشتی که در دوران شیوع کووید مورد توجه قرار میگرفت، در شرایط فعلی نیز رعایت شود.
تهویه مناسب محیطهای بسته، رعایت بهداشت دستها، پرهیز از حضور غیرضروری در جمع هنگام بیماری و استفاده از اقدامات احتیاطی برای محافظت از افراد آسیبپذیر، از جمله راهکارهایی است که میتواند احتمال انتقال ویروسهای تنفسی را کاهش دهد.
گروههای پرخطر؛ پاییز برای همه یکسان نیست
نیکونهاد با تأکید بر ضرورت مراقبت بیشتر گروههای حساس گفت: سالمندان، افراد دارای نقص یا ضعف سیستم ایمنی، مادران باردار و مبتلایان به بیماریهای زمینهای از جمله بیماریهای قلبی باید بیش از سایر افراد مراقب سلامت خود باشند.
بر اساس اطلاعات سازمان جهانی بهداشت نیز سن بالا و ابتلا به برخی بیماریهای زمینهای میتواند احتمال بیماری شدید ناشی از کووید-۱۹ را افزایش دهد.
برای همین شاید همان سرفهای که برای یک فرد جوان تنها چند روز آزاردهنده است، برای فردی سالمند یا دارای بیماری زمینهای نیازمند مراقبت بیشتری باشد.
چه زمانی باید بیماری را جدیتر گرفت؟
مشکل در تنفس، درد یا فشار مداوم در قفسه سینه، گیجی جدید یا ناتوانی در بیدار ماندن از جمله علائمی هستند که نیاز به دریافت فوری خدمات پزشکی دارند. همچنین تداوم طولانی علائم، بدتر شدن بیماری یا بازگشت تب و سرفه پس از بهبود نسبی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
برای افراد دارای عوامل خطر نیز مراجعه زودهنگام به پزشک میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد؛ زیرا برخی درمانهای ضدویروسی کووید و آنفلوانزا باید در روزهای ابتدایی بیماری آغاز شوند.
پاییز را زندگی کنیم، اما مراقب باشیم
پاییز با همه رنگهایش از راه میرسد.
روزهایی که درختان ایلام، کوهستانهای زاگرس و خیابانهای شهر آرامآرام رنگ عوض میکنند و هوای گرم تابستان جای خود را به صبحهای خنک و شبهای سردتر میدهد.
اما در کنار لذت بردن از باران، باد و برگهای نارنجی، شاید باید حواسمان به آن «رفیق کلکباز و ناقلای پاییزی» هم باشد.
سرماخوردگی، آنفلوانزا یا کووید شاید برای بسیاری با چند روز استراحت پایان یابد، اما همین چند روز میتواند برای یک سالمند، مادر باردار یا فرد دارای بیماری زمینهای، داستان متفاوتی داشته باشد.
پاییز قرار است فصل رنگها باشد، نه فصل تختنشینی.
پس در میان عطر باران و خشخش برگها، شاید سادهترین کارها؛ شستن دستها، مراقبت هنگام بیماری، تهویه محیط و توجه به افراد آسیبپذیر بتواند کمک کند تا هم از زیباییهای پاییز لذت ببریم و هم اجازه ندهیم مهمان ناخوانده این فصل، خانه و خانوادهمان را زمینگیر کند.
انتهای پیام/امیر ملکی یکتا
