به گزارش خبرنگار حادثه ایلام، تونل کبیرکوه روز ۱۲ آبان ۱۴۰۳ و در پی درخواستهای مردم شهرستانهای آبدانان و درهشهر برای تسهیل تردد بازگشایی شد؛ پروژهای که سالها مردم منطقه چشمانتظار بهرهبرداری از آن بودند و قرار بود با حذف مسیرهای پرپیچوخم، زمان سفر و خطرات جادهای را کاهش دهد.
یک روز پیش از بازگشایی، سعید هژبری، معاون وقت هماهنگی امور عمرانی استاندار ایلام، اعلام کرده بود تونل پس از تکمیل روشنایی و نصب جتفنها توسط مقامات کشوری افتتاح خواهد شد.
به گفته هژبری، کل مسیر این پروژه ۱۷.۵ کیلومتر بوده که حدود ۷.۲ کیلومتر آن تونل است و اجرای آن ۹۰ پیچ حادثهخیز را حذف کرده و علاوه بر کاهش حدود ۳۰ دقیقهای زمان سفر، افزایش ایمنی، کاهش مصرف سوخت و استهلاک خودرو و آسایش سفر را به دنبال خواهد داشت.
آن زمان اعلام شد برای اجرای پروژه تاکنون ۲۴۰۰ میلیارد تومان هزینه شده و برای تکمیل روشنایی، نصب جتفنها و سایر امور عمرانی نیز ۱۶۰۰ میلیارد تومان دیگر نیاز است.
اما آنچه قرار بود بخشی از الزامات اولیه بهرهبرداری باشد، در ادامه به یکی از مطالبات اصلی مردم تبدیل شد.
۴۸۰ میلیارد تومان برای روشنایی؛ پس چرا چراغها هنوز مسئلهاند؟ ۷ فروردین ۱۴۰۴، اسدالله چراغی، نماینده مردم حوزه جنوب ایلام در مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد ۴۸۰ میلیارد تومان برای تکمیل و روشنایی تونل کبیرکوه اختصاص یافته است.
چراغی در همان زمان تأکید کرد این اعتبار سال گذشته جذب شده و مسئولان مرتبط باید درباره عدم تکمیل و روشنایی تونل به افکار عمومی پاسخگو باشند.
با وجود این اعلام، چند ماه بعد همچنان موضوع روشنایی تونل در صدر مطالبات قرار داشت.
۲۳ تیر ۱۴۰۴، نماینده حوزه انتخابیه دهلران در جلسه با وزیر راه و شهرسازی با انتقاد از وضعیت تونل کبیرکوه گفت:
چرا باید تأمین ۵۰۰ لامپ برای تونل کبیرکوه برای وزارت راه اینقدر سخت باشد؟
وی همچنین یک ماه فرصت داد تا این نقص برطرف شود. اما گذشت زمان نشان داد که مشکل تنها تأمین چند چراغ نیست. وقتی روشنایی هم خاموش میشود
۲۳ خرداد ۱۴۰۵، صداوسیمای مرکز ایلام از خاموشی سیستم روشنایی تونل کبیرکوه خبر داد؛ خاموشیای که نگرانی رانندگان و مسافران این مسیر را به دنبال داشت.
بر اساس این گزارش، هنگام بهرهبرداری از پروژه در آبان ۱۴۰۳، روشنایی تونل شماره ۷، بهعنوان طولانیترین بخش تونل با طول ۴ هزار و ۷۶۵ متر، تأمین شده بود؛ اما همان سیستم روشنایی نیز از مدار خارج شد.
رامین عبداللهی، معاون وقت مهندسی ادارهکل راه و شهرسازی استان ایلام، علت این مشکل را نقص فنی در کابل اصلی ۲۰ کیلوولت و ترانس تونل اعلام کرد.
وی گفت پیگیری برای رفع مشکل در دستور کار قرار گرفته و با همکاری اداره برق و سازنده پست کامپکت، پیشبینی میشود روشنایی تونل ظرف چند روز آینده به مدار بازگردد.
اما برای رانندهای که در یک تونل چندکیلومتری حرکت میکند، خاموشی چند روزه موضوع کوچکی نیست.
تونلی برای افزایش ایمنی؛ اما نگرانی از تاریکی
تونل کبیرکوه با هدف حذف پیچهای حادثهخیز و افزایش ایمنی ساخته شده است؛ اما اگر روشنایی پایدار نباشد، یکی از مهمترین الزامات ایمنی یک تونل طولانی با مشکل مواجه میشود.
تغییر ناگهانی شرایط نور، کاهش دید، وجود خودروهای سنگین، احتمال توقف خودروها و دشواری تشخیص موانع در مسیر، همگی میتوانند در شرایط خاموشی، ریسک تردد را افزایش دهند.
مسئله زمانی جدیتر میشود که بدانیم این تونل فقط یک مسیر محلی نیست؛ بلکه یکی از راههای اصلی ارتباطی شهرستانهای آبدانان و درهشهر با سایر نقاط استان و کشور محسوب میشود و روزانه مورد استفاده خودروهای سواری، عمومی و سنگین قرار میگیرد.
مردم چه میگویند؟
احمدیان یکی از رانندگان این محور در گفتوگو با خبرنگار حادثه ایلام با انتقاد از وضعیت روشنایی تونل میگوید: ما رانندهها هر روز در جاده هستیم و فرق یک مسیر ایمن با مسیری که فقط ساخته شده را متوجه میشویم. تونل وقتی چند کیلومتر طول دارد، روشنایی دیگر یک موضوع فرعی نیست. اگر چراغها خاموش باشند، راننده باید با احتیاط بیشتری حرکت کند و کوچکترین اتفاق داخل تونل میتواند خطرناک شود.
دارابی یکی دیگر از رانندگان عبوری نیز میگوید: مردم سالها منتظر ساخت تونل کبیرکوه بودند تا مسیر کوتاهتر و امنتر شود. حالا انتظار داریم تمام تجهیزات آن هم کامل و استاندارد باشد. اینکه هر چند وقت یکبار درباره تأمین لامپ یا رفع نقص روشنایی صحبت شود، برای مردم قابل قبول نیست.
این پروژه باید بعد از این همه هزینه، از نظر ایمنی هم به یک نقطه پایدار رسیده باشد.
زینی وند یکی از شهروندان درهشهری نیز با اشاره به وعدههای مطرحشده درباره روشنایی تونل میگوید: اگر اعتبار برای روشنایی اختصاص داده شده و حتی تعداد چراغهای مورد نیاز هم اعلام شده، مردم حق دارند بدانند مشکل دقیقاً کجاست. نمیشود هر بار یک وعده جدید داده شود و بعد دوباره همان مشکل تکرار شود. موضوع روشنایی مستقیماً با جان مردم ارتباط دارد و باید جدیتر پیگیری شود.
سؤال اصلی اینجاست اعتبار کجا رفت؟ اکنون مجموعهای از اعداد و وعدهها در پرونده روشنایی تونل کبیرکوه وجود دارد؛ ۱۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز برای تکمیل پروژه در سال ۱۴۰۳، اختصاص ۴۸۰ میلیارد تومان برای روشنایی در سال ۱۴۰۴ و مطالبه تأمین ۵۰۰ لامپ در همان سال.
اما با وجود این ارقام، در سال ۱۴۰۵ بار دیگر خبر خاموشی سیستم روشنایی منتشر شد.
همینجا یک سؤال اساسی شکل میگیرد: اگر اعتبار اختصاص یافته، چرا روشنایی تونل همچنان به مطالبه مردم تبدیل شده است؟
اگر ۵۰۰ لامپ مورد نیاز بوده، وضعیت تأمین و نصب آنها به کجا رسیده است؟
اگر روشنایی نصب شده، چرا سیستم دوباره از مدار خارج شده است؟
و اگر علت خاموشی نقص فنی کابل و ترانس بوده، چه تضمینی وجود دارد که پس از تعمیر، مشکل دوباره تکرار نشود؟
مسئله فقط چراغ نیست
ماجرای روشنایی تونل کبیرکوه در واقع نمونهای از یک مسئله بزرگتر در پروژههای زیرساختی است؛ پروژهای ممکن است با صرف هزینههای سنگین ساخته شود، اما بهرهبرداری ایمن از آن نیازمند نگهداری، تأمین تجهیزات، رفع نقص و اعتبار مستمر باشد.
ساخت تونل پایان کار نیست.
تونل باید روشن، تهویهشده، ایمن و آماده استفاده باشد و تجهیزات آن نیز به شکل مستمر نگهداری شوند.
برای مردم، مهم نیست که چه مقدار اعتبار روی کاغذ اختصاص یافته است؛ آنچه اهمیت دارد این است که هنگام عبور از تونل، چراغها روشن باشند و بتوانند با اطمینان از مسیر عبور کنند.
دو سال بعد؛ وعده یا پاسخ؟
تونل کبیرکوه در آبان ۱۴۰۳ با وعده افزایش ایمنی و کاهش خطرات مسیر بازگشایی شد، اکنون نزدیک به دو سال از آن روز گذشته است. در این مدت، از تکمیل روشنایی سخن گفته شد، اعتبار ۴۸۰ میلیارد تومانی اعلام شد، تأمین ۵۰۰ لامپ مطالبه شد و در نهایت خبر خاموشی سیستم روشنایی نیز منتشر شد.
این روند نشان میدهد که مسئله روشنایی هنوز از مرحله «مطالبه» عبور نکرده است.
مردم آبدانان و درهشهر حق دارند بدانند پروژهای که قرار بود ایمنی مسیرشان را افزایش دهد، چرا پس از نزدیک دو سال همچنان با نبود یکی از ابتداییترین الزامات ایمنی یعنی روشنایی پایدار مواجه است.
اکنون مطالبه اصلی نه وعده جدید، بلکه پاسخ روشن و زمانبندی مشخص است؛ اینکه روشنایی کامل و پایدار تونل کبیرکوه چه زمانی تأمین میشود، اعتبار اختصاصیافته چگونه هزینه شده و چه برنامهای برای جلوگیری از تکرار خاموشی وجود دارد.
تونل کبیرکوه برای حذف خطر ساخته شد؛ نه اینکه تاریکی آن به یک نگرانی تازه برای رانندگان تبدیل شود.
مردم منتظر چراغی نیستند که فقط چند روز روشن بماند؛ آنها روشنایی پایدار و ایمنی همیشگی میخواهند. انتهای پیام/ محمد سعادتی
