به گزارش حادثه ایلام;همزمان با روز جهانی پیشگیری از خودکشی، مسئله آسیبهای اجتماعی و ضرورت تقویت خدمات سلامت روان بار دیگر به یکی از موضوعات مهم افکار عمومی بازگشته است.
موضوعی که برای استان ایلام با توجه به سابقه مطالعات و گزارشهای متعدد درباره خودکشی اهمیت ویژهای دارد.
خودکشی پدیدهای تکعلتی نیست و عوامل اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی، روانشناختی و فرهنگی میتوانند در شکلگیری آن نقش داشته باشند.
پژوهشهای انجامشده درباره ایلام نیز نشان دادهاند که این موضوع طی دهههای گذشته یکی از مسائل مهم سلامت و آسیبهای اجتماعی استان بوده است.
بر اساس گزارشی که در سال ۲۰۲۵ منتشر شده بخش قابل توجهی از موارد خودکشی در ایلام مربوط به گروه سنی ۱۵ تا ۳۴ سال عنوان شده است.
موضوعی که ضرورت تمرکز جدیتر بر سلامت روان نوجوانان و جوانان، حمایت از خانوادهها و دسترسی آسانتر به خدمات تخصصی را نشان میدهد.
با این حال پرداختن به این مسئله نباید صرفاً به انتشار آمار محدود شود.
کارشناسان حوزه سلامت بر قابل پیشگیری بودن خودکشی تأکید دارند و معتقدند شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر، دسترسی به خدمات روانشناختی، آموزش خانوادهها، کاهش انگ اجتماعی و تقویت شبکههای حمایتی میتواند در کاهش خطر نقش داشته باشد.
وزارت بهداشت نیز خودکشی را پدیدهای پیچیده و چندعاملی اما قابل پیشگیری توصیف کرده است.
روز جهانی پیشگیری از خودکشی فرصتی است برای اینکه در ایلام نیز به جای نگاه صرفاً آماری یا امنیتی، این مسئله از زاویه سلامت عمومی و مسئولیت اجتماعی دیده شود یعنی شنیدن صدای افرادی که در بحران قرار دارند، فراهم کردن امکان گفتوگو و اطمینان از اینکه فرد در معرض خطر، پیش از رسیدن بحران به نقطه غیرقابل بازگشت به حمایت حرفهای دسترسی دارد.
در نهایت شاید مهمترین پیام این روز ساده باشد: پیشگیری از خودکشی از گفتوگو، توجه و تنها نگذاشتن افراد در لحظه بحران آغاز میشود.
مصاحبه حادثه ایلام با روانشناس درباره ریشههای مسئله:
سؤال: از نگاه روانشناختی، مهمترین عواملی که میتواند یک فرد را به سمت افکار یا اقدام به خودکشی سوق دهد چیست؟
پاسخ پیشنهادی: خودکشی معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست و مجموعهای از عوامل روانشناختی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی میتوانند در کنار یکدیگر زمینهساز بحران شوند. افسردگی، احساس ناامیدی، انزوای اجتماعی، تجربه فقدان یا شکست، تعارضات خانوادگی و فشارهای اقتصادی از جمله عواملی هستند که باید جدی گرفته شوند. نکته مهم این است که وجود هرکدام از این عوامل الزاماً به معنای اقدام به خودکشی نیست، اما میتواند ضرورت توجه و حمایت بیشتر را نشان دهد.
سؤال: خانوادهها چه نشانههایی را باید جدی بگیرند؟
پاسخ پیشنهادی: تغییر ناگهانی رفتار، کنارهگیری از خانواده و دوستان، صحبت مکرر درباره مرگ یا بیارزشی، ناامیدی شدید و تغییرات محسوس در خواب و خلقوخو از جمله نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. مهمتر از همه این است که خانواده بدون قضاوت و سرزنش، فرصت گفتوگو را برای فرد فراهم کند و در صورت نگرانی جدی، از متخصص کمک بگیرد.
سؤال: آیا صحبت کردن مستقیم درباره خودکشی باعث افزایش احتمال اقدام میشود؟
پاسخ پیشنهادی: این تصور که صحبت کردن درباره خودکشی حتماً فرد را به سمت اقدام سوق میدهد، درست نیست. گفتوگوی همدلانه و بدون قضاوت میتواند فرصتی برای شناسایی بحران و وصل کردن فرد به خدمات تخصصی ایجاد کند. مهم این است که این گفتوگو با آرامش و مسئولیت انجام شود.
انتهای پیام/سعد حمیدی کیا
