یادداشت| امیر ملکییکتا، خبرنگار حادثه ایلام؛ شب گذشته، بلوار پژوهش ایلام بار دیگر به صحنه یک حادثه مرگبار تبدیل شد؛ حادثهای که یک جوان ۱۸ ساله را به کام مرگ برد و دو نفر دیگر را مصدوم و راهی بیمارستان کرد. اما مسئله فقط یک تصادف دیگر در میان انبوه اخبار حوادث نیست؛ این حادثه بار دیگر یک سؤال جدی را مقابل مسئولان قرار میدهد: برای جلوگیری از حادثه بعدی، چه باید کرد؟
تصادفها معمولاً با چند عدد در خبرها خلاصه میشوند؛ یک فوتی، دو مصدوم، چند خودرو و چند خط گزارش. اما پشت هرکدام از این اعداد، زندگی انسانهایی قرار دارد که با یک حادثه، مسیر زندگیشان تغییر میکند. برای خانواده جوانی که شب گذشته جان خود را از دست داد، این حادثه دیگر یک خبر نیست؛ یک داغ ماندگار و جای خالی همیشگی است.
در سالهای اخیر، بارها درباره رفتارهای پرخطر رانندگان، سرعت بالا، حرکات نمایشی و ترددهای شبانه در برخی مسیرهای شهری ایلام هشدار داده شده است. با این حال، وقتی یک مسیر دوباره شاهد حادثهای مرگبار میشود، نمیتوان همه مسئله را تنها به «بیاحتیاطی رانندگان» تقلیل داد؛ چراکه ایمنی یک مسیر، حاصل مجموعهای از عوامل انسانی، ترافیکی، نظارتی و زیرساختی است.
در چنین شرایطی، باید پرسید آیا روشنایی مسیر کافی است؟ آیا نقاط پرخطر بلوار پژوهش بهصورت کارشناسی شناسایی شدهاند؟ آیا دوربینهای کنترل سرعت در نقاط موردنیاز فعال هستند؟ آیا حضور پلیس در ساعات اوج تخلفات بازدارندگی لازم را دارد و آیا وضعیت هندسی، خطکشی و علائم هشداردهنده مسیر نیازمند اصلاح است؟
واقعیت این است که پیشگیری از تصادف، نباید بعد از وقوع تصادف آغاز شود. وقتی یک نقطه بارها محل ترددهای پرخطر یا حوادث رانندگی میشود، انتظار برای حادثه بعدی نمیتواند بخشی از سیاست ایمنی شهری باشد. هر حادثه باید علاوه بر بررسی علت، بهانهای برای بررسی شرایط محیطی و زیرساختی همان نقطه نیز باشد.
البته نقش رانندگان در این میان انکارشدنی نیست. خیابان محل مسابقه نیست و خودرو وسیلهای برای نمایش سرعت و قدرت نیست. رعایت قوانین، کنترل سرعت، پرهیز از حرکات نمایشی و توجه به جان دیگران، نخستین خط دفاعی در برابر حوادث رانندگی است؛ اما فرهنگ رانندگی زمانی اثرگذارتر خواهد بود که با نظارت، کنترل و زیرساخت مناسب همراه شود.
تجربه نشان داده است که برخورد با نقاط پرخطر، الزاماً به طرحهای پیچیده نیاز ندارد؛ گاهی اصلاح روشنایی، تقویت علائم هشداردهنده، خطکشی مناسب، کنترل هوشمند سرعت، حضور هدفمند پلیس یا اصلاح یک نقطه پرخطر میتواند از وقوع حادثهای جلوگیری کند. البته این اقدامات باید بر اساس مطالعات دقیق ترافیکی و نظر کارشناسان انجام شود تا راهکار پیشگیرانه، خود به عامل ایجاد خطر تبدیل نشود.
از سوی دیگر، مسئله مهمتر از اقدامات مقطعی، ایجاد یک نظام مستمر برای شناسایی و اصلاح نقاط حادثهخیز است. نباید منتظر ماند تا یک حادثه تلخ رخ دهد، افکار عمومی حساس شود، چند روزی درباره آن صحبت شود و سپس موضوع دوباره به حاشیه برود.
حادثه شب گذشته میتواند یک زنگ هشدار باشد؛ هشداری برای اینکه وضعیت بلوار پژوهش با نگاه کارشناسی بررسی شود و مسئولان مربوطه مشخص کنند چه عواملی در افزایش خطر این مسیر نقش دارند و برای کاهش آن چه اقداماتی باید انجام شود.
در جهان امروز، ایمنی شهری تنها با ساخت خیابان و نصب تابلو معنا پیدا نمیکند؛ بلکه مجموعهای از طراحی درست، نظارت مستمر، رفتار مسئولانه شهروندان و واکنش بهموقع دستگاههای مسئول است که امنیت یک مسیر را شکل میدهد.
بلوار پژوهش نباید زمانی دیده شود که صدای ترمز، برخورد خودروها و آژیر آمبولانسها در آن شنیده میشود. ایمنی باید پیش از حادثه ساخته شود، نه پس از آن.
جوان ۱۸ سالهای که شب گذشته جان باخت، دیگر به خانه بازنمیگردد؛ اما میتوان کاری کرد که مرگ او، پایان یک زندگی و آغاز یک چرخه تکراری از حوادث نباشد.
پرسش اکنون روشن است؛ آیا قرار است برای ایمنی بلوار پژوهش، پیش از قربانی بعدی اقدامی شود یا باز هم باید منتظر ماند تا یک تصادف دیگر، یک خانواده دیگر را داغدار کند؟
انتهای پیام
